Οδηγός για τα 5 km – Μαραθώνιος Αθήνας 2017

Τα 5 km αποτελούν μια πολύ καλή δοκιμασία για να μπορέσεις να προκαλέσεις τον εαυτό σου και να πετύχεις τους στόχους σου. Ακόμα και αν προσπαθείς να αυξήσεις την ταχύτητα σου, να χάσεις βάρος ή να τρέξεις και να τερματίσεις στον πρώτο σου αγώνα, τα 5 km είναι η σωστή απόσταση για να πιέσεις τον εαυτό σου λίγο περισσότερο, και το πιο σημαντικό, να περάσεις καλά!
Αν είσαι νέος δρομέας, είναι δύσκολο στην αρχή να γνωρίζεις τι πρέπει να περιμένεις σε έναν αγώνα 5 χιλιομέτρων και αν είσαι έμπειρος δρομέας είναι πολύ εύκολο να προπονηθείς όπως θα προπονούσουν για έναν αγώνα μεγαλύτερης απόστασης. Διάβασε 5 σημαντικές συμβουλές που θα σε βοηθήσουν να τερματίσεις και να πετύχεις τους στόχους σου.
Καθόρισε την βάση σου
Πριν ξεκινήσεις αμέσως το τρέξιμο ή βάζοντας έναν στόχο και ξεκινήσεις την προπόνηση για τον αγώνα των 5 χιλιομέτρων, είναι σημαντικό να γνωρίζεις τι πράγμα προπονείς. Αν είσαι νέος δρομέας, αυτό μπορεί να είναι η ανάπτυξη ενός επιπέδου αερόβιας ικανότητας χρησιμοποιώντας την μέθοδο περπάτημα – τρέξιμο. Οι αρχάριοι δεν πρέπει να ασχολούνται με την ποσότητα των χιλιομέτρων που τρέχουν αλλά με το πόση ώρα μπορούν να εκτελέσουν συνεχόμενο τρέξιμο. Είναι κρίσιμο να θυμάσαι να έχεις υπομονή και να χτίζεις σιγά σιγά ώστε να αποφύγεις τους τραυματισμούς. Μην απογοητεύεσαι. Κάθε προπόνηση (όσο αργά ή γρήγορα τρέχεις) είναι σημαντική και σε βοηθάει να πλησιάσεις όλο και περισσότερο στους στόχους σου.
Αν είσαι πιο έμπειρος δρομέας, ο καθορισμός μιας βάσης σημαίνει να ανακαλύψεις πόσο καλή φυσική κατάσταση έχεις την συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Ένας καλός τρόπος για να το πετύχεις αυτό είναι να τρέξεις γρήγορα 5 km στο ξεκίνημα, ώστε να μπορέσεις να θέσεις ένα στόχο και να καταλάβεις τον ρυθμό που πρέπει να πετύχεις καθόλη την διάρκεια των προπονήσεων. Αν γνωρίζεις πως είσαι επιρρεπής στους τραυματισμούς, ή βρίσκεσαι μακρυά από τις προπονήσεις για κάποιο χρονικό διάστημα, ίσως είναι καλύτερα να αφιερώσεις 4-6 εβδομάδες για να χτίσεις αργά αργά ένα καλό επίπεδο.
Είτε είσαι αρχάριος ή επιρρεπής σε τραυματισμούς ή έρχεσαι από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα αποχής, θα πρέπει να είσαι συντηρητικός με τις πρώτες προπονήσεις. Βάλε στην προπόνηση σου και το cross training για να σε βοηθήσει να χτίσεις την φυσική κατάστασή σου ενώ παράλληλα θα αποφύγεις τις πιέσεις και καταπονήσεις. Θυμήσου, ο πρωταρχικός στόχος είναι να είσαι χαρούμενος και υγιής.
Βάλε ένα στόχο και προσπάθησε να τον φτάσεις
Από την στιγμή που θα καθιερώσεις το επίπεδο φυσικής κατάστασης σου, είναι απαραίτητο να βάλεις ένα στόχο για τον αγώνα. Ακόμα και αν είναι ένας απλός τερματισμός ή ένα νέο προσωπικό ρεκόρ, ή ακόμα και η συμμετοχή στον αγώνα τρεξίματος, κάθε στόχος χρειάζεται κάποια προετοιμασία. Ένα προπονητικό πλάνο κρίνεται αναγκαίο για να μπορείς να βρίσκεσαι μέσα σε τροχιά στόχου και να βελτιώνεσαι συνεχώς.
Το προπονητικό πλάνο θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στο επίπεδο φυσικής κατάστασης που έχεις. Αν είσαι νέος δρομέας αυτό λογικά περιλαμβάνει τρέξιμο και περπάτημα μαζί και θα πρέπει να εστιάσεις στην ανάπτυξη και βελτίωση της φυσικής κατάστασης και στην αυτοπεποίθηση στο παρατεταμένο τρέξιμο χωρίς διαλείμματα.
Αν από την άλλη είσαι πιο έμπειρος δρομέας, ένα καλό προπονητικό πλάνο σίγουρα πρέπει να περιέχει 1 με 2 περισσότερο εστιασμένες προπονήσεις ταχύτητας, μια μεγαλύτερη διαδρομή για αντοχή (long run) και εύκολες προπονήσεις σε ισορροπία με ξεκούραση και αποκατάσταση ενδιάμεσα. Θυμήσου πως οι δύσκολες προπονήσεις δεν θα πρέπει να τοποθετούνται συνεχόμενες ημέρες και θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεις εύκολες προπονήσεις , cross training και αποκατάσταση μεταξύ των long rns και των προπονήσεων ταχύτητας.
Μην ξεχνάς τον κορμό σου
Το τρέξιμο δεν είναι μόνο τρέξιμο τελικά. Αναπτύσσοντας ένα δυνατό κορμό αλλά και τις άλλες υποστηρικτικές μυικές ομάδες μπορείς βοηθηθείς σημαντικά, αποφεύγοντας πολλούς τραυματισμούς και επιτρέποντας στο σώμα σου να τρέξει γρηγορότερα και αποτελεσματικά κατά την διάρκεια όλων των σημαντικών προπονήσεων ταχύτητας της εβδομάδας. Ενσωματώνοντας λίγες ασκήσεις ενδυνάμωσης στο προπονητικό σου πρόγραμμα μπορείς να κάνεις μεγάλη διαφορά και να τρέξεις χωρίς να κουραστείς τόσο πολύ.
Ζέσταμα και αποθεραπεία
Είναι πολύ σημαντικό πριν τρέξεις να κάνεις την καρδιά σου να χτυπήσει έντονα. Πρέπει να είσαι σε θέση να γνωρίζεις πως οι αρθρώσεις σου και οι μυικές ομάδες σου είναι έτοιμες αλλά και το μυαλό σου προετοιμασμένο για την προπόνηση που ακολουθεί. Λίγο χαλαρό τρέξιμο στην αρχή ή κάποιες χαλαρές ασκήσεις μπορεί να είναι πολύ καλό αλλά προσθέτοντας και δυναμικές διατάσεις μπορεί να γίνει καλύτερο. Περιστροφές χεριών, κορμού και αστραγάλων είναι καλές ασκήσεις για να απελευθερωθούν τα υγρά που λιπαίνουν τις αρθρώσεις. Ασκήσεις που ενισχύουν τον τρόπο τρεξίματος αποτελούν πολύ καλές επιλογές που θα σε βοηθήσουν να τρέξεις σωστά.
Από την άλλη, το σώμα σου θα σε ευχαριστεί αν διαθέσεις λίγο χρόνο για να εκτελέσεις τις απαιτούμενες διατάσεις. Οι αιωρήσεις τον ποδιών αποτελούν ένα πολύ καλό τρόπο για να διατηρήσεις την κινητικότητα των γοφών και το τίναγμα των ποδιών μαζί με λίγες στατικές διατάσεις θα κάνουν την διαφορά όσο πλησιάζει η ημέρα του αγώνα και προπονείσαι πιο τακτικά.
Κράτησε τον ρυθμό και διασκέδασε
Είτε είσαι επαγγελματίας δρομέας είτε είσαι καινούριος στο άθλημα, μπορείς πολύ εύκολα να νιώσεις τον ενθουσιασμό και τα υπόλοιπα συναισθήματα πριν την έναρξη του αγώνα. Θυμήσου να ακολουθήσεις το πλάνο, να παίρνεις τις σωστές αναπνοές και να τρέξεις τον αγώνα σου. Η αδρεναλίνη είναι πολύ ισχυρή (ειδικά αν κυνηγάς ένα νέο προσωπικό ρεκόρ) αλλά αν διατηρήσεις τον έλεγχο και εμπιστευτείς τις προπονήσεις που έκανες θα δεις μεγάλες διαφορές. Μπορεί να αντιμετωπίσεις δύσκολες και απαιτητικές στιγμές όσο τρέχεις αλλά θυμήσου πως αυτή είναι η στιγμή και κάθε βήμα που κάνεις σε φέρνει πιο κοντά στον πολυπόθητο στόχο.

Οδηγός για τα 10km – Μαραθώνιος Αθήνας 2017

Μια από τις μεγαλύτερες αρετές του αθλήματος του τρεξίματος είναι πως μπορεί να αποτελεί πάντα μια πρόκληση για τον κάθε συμμετέχοντα. Πάντα υπάρχει μια μεγαλύτερη απόσταση ή ένας πιο μικρός χρόνος που σε περιμένει να τον κατακτήσεις. Αν είσαι αρχάριος δρομέας, η ολοκλήρωση μόλις 5 km μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα πολύ μεγάλο επίτευγμα. Για έμπειρους δρομείς, η οικονομία χρόνου για ένα νέο προσωπικό ρεκόρ αποτελεί μια μορφή νίκης. Καθώς μεγαλώνεις, η πρόοδος σου μέσα από δρομικές ομάδες μπορεί να υπολογίζεται σαν νέα προσωπικά ρεκόρ. Για κάθε δρομέα, το ίδιο το τρέξιμο αποτελεί μια επιβράβευση.
Αν είσαι σχετικά νέος στο τρέξιμο, προσθέτοντας χιλιόμετρα στις προπονήσεις σου λειτουργεί κάπως μαγικά, αυξάνοντας την αντοχή σου, την δύναμη και την ταχύτητα σου. Αλλά αν έχεις χτίσει μια καλή βάση με περίπου 40-50 χιλιόμετρα ή περισσότερα την εβδομάδα και τρέχεις άνετα στην πορτοκαλί ζώνη (comfort zone) τον τελευταίο καιρό, θα πρέπει να εισάγεις νέες τεχνικές στο προπονητικό σου πρόγραμμα για να μπορέσεις να τρέξεις γρηγορότερα.
Πρόσθεσε ασκήσεις ταχύτητας
Το ανθρώπινο σώμα προσαρμόζεται στις ειδικές ανάγκες και απαιτήσεις που εμφανίζονται. Αν τρέχεις μεγάλες αποστάσεις αργά, το σώμα σου θα γίνει αποτελεσματικό στο αργό τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων. Για παράδειγμα, αν τρέχεις 65 km την εβδομάδα σε ένα σταθερό ρυθμό, θα προπονήσεις το ενεργειακό σου σύστημα και τους μύες σου να το κάνουν αυτό πολύ καλά.
Ωστόσο, αν δεν προπονείσαι ποτέ σε πιο γρήγορους ρυθμούς, το ενεργειακό σύστημα που είναι απαραίτητο για αυτές τις ταχύτητες μένει απροπόνητο. Έρευνες έχουν δείξει πως η αερόβια προπόνηση (μεγάλες αποστάσεις) δεν μπορεί να αυξήσει την αναερόβια ικανότητα του οργανισμού (απαραίτητη στις μεγάλες ταχύτητες). Από την άλλη, η αναερόβια προπόνηση (με ασκήσεις ταχύτητας) θα αυξήσει τόσο την αναερόβια όσο και την αερόβια ικανότητα του οργανισμού. Υπάρχουν τεχνικές που μπορούν να σε βοηθήσουν να ωφεληθείς γρηγορότερα.
Διαλειμματική προπόνηση: Η διαλειμματική προπόνηση περιέχει διαστήματα μεγάλης ταχύτητας με μικρά διαλείμματα ξεκούρασης ενδιάμεσα (χαλαρού τρεξίματος ή περπάτημα). Για παράδειγμα, 400ταχύτητας με χαλαρού τρεξίματος ή περπάτημα ενδιάμεσα, και αυτό επαναλαμβάνεται 6 φορές.
FartlekΟ όρος προκύπτει από την αντίστοιχη Σουηδική λέξη που σημαίνει “παιχνίδια ταχύτητας”. προπόνηση fartlek περιέχει ξεσπάσματα ταχύτητας μέσα στην προπόνηση σου. Δίνεται έμφαση στις διαφορετικές επιφάνειες και στις διαφορετικές κλίσεις αλλά και διαφορετική διάρκεια και ένταση στην προπόνηση ταχύτητας. Για παράδειγμα, κατά την διάρκεια μια προπόνησης 4 χιλιομέτρων, τρέξε σε ανηφόρα αλλά και σε ευθεία, κάνε 1 χιλιόμετρο χαλαρού τρεξίματος και μετά τριπλασίασε την ταχύτητα για 3 λεπτά, τρέξε χαλαρά λίγο ακόμα και μετά τρέξε δυνατά για 1 λεπτό και επανέλαβε με όποιο συνδυασμό θες, σε όποιο ρυθμό θέλεις.
Ανηφόρα: Το τρέξιμο σε ανηφόρα αποτελεί μια πολύ έντονη τεχνική διαλειμματικής προπόνησης. Βρες μια ανηφόρα και τρέξε διαλειμματικά, με ταχύτητα στο ανέβασμα και με χαλαρό τρέξιμο στο κατέβασμα για αποκατάσταση.
Βασίσου σε προπονητικά προγράμματα για να αυξήσεις την ταχύτητα σου
Τα προπονητικά προγράμματα θα πρέπει να θεωρούνται σαν παραδείγματα πάνω στα οποία θα βασίσεις την ατομική προπόνηση σου και όχι να ακολουθούνται πιστά. Πρέπει να είσαι ευέλικτος και να προσαρμόσεις τις τεχνικές στο δικό σου προπονητικό πρόγραμμα.
Το κομβικό σημείο – προσοχή στην υπερπροπόνηση
Προσθέτοντας προπονήσεις ταχύτητας σε ένα καθιερωμένο προπονητικό πρόγραμμα χωρίς να κάνεις τις απαραίτητες προσαρμογές αποτελεί ένα σίγουρο τρόπο για να οδηγηθείς σε υπερπροπόνηση και να κινδυνεύσεις να τραυματιστείς. Θα πρέπει να ξεκινήσεις προσέχοντας τα χιλιομετρικό σου όγκο. Όταν καθιερώσεις ένα επίπεδο χιλιομετρικού όγκου μπορείς να εφαρμόσεις τον κανόνα του 10% για να τον αυξήσεις ή τον ίδιο κανόνα για να αυξήσεις την ταχύτητα. Δηλαδή αν πρόκειται να προσθέσεις ασκήσεις ταχύτητας στο εβδομαδιαίο σου πρόγραμμα τότε μια μείωση του συνολικού χιλιομετρικού όγκου είναι απαραίτητη.
Πρέπει να αφαιρέσεις χιλιομετρικό όγκο για να προσθέσεις ασκήσεις ταχύτητας. Σημείωσε την απόσταση που διάνυσες κατά την διάρκεια των ασκήσεων αυτών, συμπεριλαμβανομένης και της αποκατάστασης, ώστε να μπορέσεις να προσαρμόσεις τον χιλιομετρικό όγκο και να αποφύγεις την υπερπροπόνηση.
Αν αυξήσεις πολύ την ένταση τότε σίγουρα θα καείς. Τα συμπτώματα της υπερπροπόνησης προκύπτουν από την γρήγορη αύξηση των προπονητικών απαιτήσεων, γρηγορότερα απ οτι το σώμα σου μπορεί να προσαρμοστεί, δηλαδή πολύ γρήγορα, πάρα πολύ και σε μικρό χρονικό διάστημα.
Πρέπει να αναπτύξεις ένα προπονητικό πρόγραμμα που ταιριάζεις στο δικό σου επίπεδο φυσικής κατάστασης και όχι κάποιου άλλου. Οι πιέσεις που προκύπτουν από την προπόνηση που έχει χτιστεί στο επίπεδο της φυσικής κατάστασης σου θα έχουν ως αποτέλεσμα προπονητικά οφέλη αν δοθεί και ο απαιτούμενος χρόνος για ξεκούραση. Ο δρόμος για ποιο γρήγορους χρόνους περνάει μέσα από τους τραυματισμένους δρομείς των οποίων η προπόνηση τους δεν είχε την απαραίτητη ισορροπία. Για να αποφύγεις μια τέτοια κατάσταση, ακολούθησε τις οδηγίες:
  • Πρόσεχε τον χιλιομετρικό σου όγκο. Εξασφάλισε πως η εβδομαδιαία αύξηση του δεν ξεπερνά το 10%
  • Μείωσε τον χιλιομετρικό όγκο όταν προσθέτεις ασκήσεις ταχύτητας. Η ένταση είναι πιο δύσκολα μετρήσιμη, αλλά πρέπει να περιορίσεις σε το πολύ 10% αύξηση
  • Ποτέ μην αυξάνεις ένταση και χιλιομετρικό όγκο μαζί
  • Να εναλλάσσεις εύκολες με δύσκολες προπονήσεις
  • Να προγραμματίσεις μέρες ξεκούρασης
  • Κάνε cross training για σχετική ξεκούραση τις εύκολες μέρες
Παρατηρήσεις για έμπειρους δρομείς
Αν είσαι έμπειρος δρομέας με πλούσιο προπονητικό πρόγραμμα και πολλούς αγώνες στα πόδια σου, κερδίζοντας έστω και λίγα δευτερόλεπτα για κάποιο νέο προσωπικό ρεκόρ δεν μπορεί να γίνει εύκολα. Πρέπει να προπονηθείς πολύ σκληρά και περισσότερο για να πετύχεις μέτριου επιπέδου βελτιώσεις σε σύγκριση με έναν νέο και άπειρο δρομέα. Αν η προπόνηση σου ήδη περιέχει διαλειμματική προπόνηση, fartlek και ανηφόρες, τότε πρέπει να προσθέσεις και άλλα στοιχεία όπως ασκήσεις με βάρη, προπονήσεις ρυθμού και να βρεις στρατηγική για την ημέρα του αγώνα.
Ενδυνάμωση
Ένας δυνατότερος μυς μπορεί να εκτελέσει ισχυρότερες συσπάσεις με αποτελέσματα μεγαλύτερο και γρηγορότερο διασκελισμό. Διαθέτοντας 30 με 40 λεπτά για ενδυνάμωση, 2-3 φορές την εβδομάδα είναι αρκετό για να πετύχεις τα επιθυμητά αποτελέσματα, αγνοώντας την φήμη πως η προπόνηση με βάρη θα σε φουσκώσει και θα σε κάνει περισσότερο δυσκίνητο δρομέα.
Ένα πρόγραμμα ενδυνάμωσης με βάρη για δρομείς είναι πολύ διαφορετικό από τις ασκήσεις που βρίσκεις σε διάφορα περιοδικά μυικής ανάπτυξης. Ένα σωστό πρόγραμμα πρέπει να περιέχει ασκήσεις ενδυνάμωσης για κάθε μυική ομάδα με ειδική προσοχή στον κορμό. Διάλεξε ένα επίπεδο αντιστάσεων που σε ενεργοποιεί για να εκτελέσεις 6 σετ των 12 επαναλήψεων. Ζήτησε βοήθεια από κάποιο ειδικό γυμναστή για να σχεδιάσετε μαζί ένα πρόγραμμα ενδυνάμωσης που να σου ταιριάζει.
Ρυθμός
Η προπόνηση ρυθμού αποτελεί ένα ξεχωριστό κομμάτι του προπονητικού προγράμματος κάθε δρομέα και είναι πολύ σημαντική για να μπορέσεις να διατηρήσεις τον σωστό ρυθμό την ημέρα του αγώνα. Αν δεν έχεις προπονήσει το σώμα σου να διατηρεί ένα συγκεκριμένο ρυθμό, δεν θα μπορέσει να συμβεί με μαγικό τρόπο την ημέρα του αγώνα.
Αν εκτελείς 800άρια ή 1600άρια, επίλεξε ένα ρυθμό και προσπάθησε να ολοκληρώσεις την απόσταση και τις επαναλήψεις διατηρώντας τον. Θα παρατηρήσεις πως στην αρχή της προπόνησης θα χρειαστεί να μειώσεις τον ρυθμό για να μην τρέξεις γρηγορότερα από τον προκαθορισμένο ρυθμό. Καθώς η προπόνηση εξελίσσεται θα δεις οτι θα χρειάζεται να προσπαθείς όλο και περισσότερο για να μπορέσεις να διατηρήσεις τον ίδιο ρυθμό. Μόλις γίνεις ικανός να διατηρείς ένα ρυθμό στον στίβο γυμναστικής, προσπάθησε να κάνεις το ίδια και στον δρόμο ή στο βουνό. Μαθαίνοντας το σώμα σου να διατηρεί τον ρυθμό, αμέσως αναβαθμίζεται η δρομική σου ικανότητα.
Σχεδιασμός στρατηγικής την ημέρα του αγώνα
Επιλέγοντας τον ρυθμό της ημέρας του αγώνα είναι το πιο σημαντικό πράγμα στην στρατηγική του αγώνα. Τα 10 km είναι μια δύσκολη απόσταση με την έννοια πως υπάρχουν μικρά περιθώρια λάθους στον ρυθμό. Αν ξεκινήσεις πολύ δυνατά, θα μειώσεις ρυθμό στο τέλος και αν ξεκινήσεις πολύ χαλαρά, ο αγώνας είναι πολύ μικρός για να ανακάμψεις.
Ο καλύτερος αγωνιστικός ρυθμός είναι αυτός στο αναερόβιο κατώφλι (ή αλλιώς στο κατώφλι του γαλακτικού οξέος). Το αναερόβιο κατώφλι είναι το σημείο που τρέχεις στην μεγαλύτερη ταχύτητα που γίνεται χωρίς να υπάρχει συσσώρευση γαλακτικού οξέος στους μύες σου. Το γαλακτικό οξύ συσσωρεύεται στους μύες όταν οι ενεργειακές απαιτήσεις είναι μεγαλύτερες από αυτές που μπορεί να ικανοποιήσει από μόνο του το αεροβικό σου σύστημα.
Η προπόνηση στο κατώφλι του γαλακτικού οξέος λοιπόν γίνεται τρέχοντας στο 85% του αγωνιστικού ρυθμού για μια απόσταση λίγο μικρότερη από την απόσταση του αγώνα. Η προπόνηση στο αναερόβιο κατώφλι είναι ένας πολύ καλός τρόπος να γίνεις ικανός να βάζεις την μεγαλύτερη προσπάθεια χωρίς να χρειάζεσαι επιπλέον χρόνο αποκατάστασης. Όσο καλύτερα είσαι προπονημένος, τόσο υψηλότερο είναι το αναερόβιο κατώφλι σου.
Πρόσθεσε μια τέτοιου τύπου προπόνηση την εβδομάδα και θα αρχίσεις να βελτιώνεις το κατώφλι του γαλακτικού οξέος, θα μπορέσεις να αυξήσεις την διάρκεια που μπορείς να διατηρήσεις μια αυξημένη ένταση τρεξίματος και θα μπορέσεις να κάνεις νέα προσωπικά ρεκόρ.
Συγγραφέας: Greg Tymon, M.Ed., C.S.C.S., American Running Associationis in charge of rehabilitative services at a chiropractic and sports medicine clinic in East Stroudsburg, PA. He is also owner of Advanced Performance Training, a one-on-one sport specific strength and conditioning training service. Greg has coached Track and Field, and Strength and Conditioning at East Stro.
Running & FitNews, Volume 20, Number 6
Copyright, American Running Association.udsburg University for eight years



Πηγή: runningmaganize.gr